زیـست پـژوهان گنبـد کـاووس - فرمول در زیست شناسی
استفاده از فرمول در حل مسائل زیست شناسی

دانش آموزان عزیز توجه داشته باشید ،  بسیاری از فرمول هایی که در زیست شنا سی مورد استفاده

قرارمی گیرد  بسیار ساده می باشند،وحتی خود شما هم ، بدون حفظ کردن فرمول هامی توانید  آن ها را  بدست آورید . تنها کافی است خوب به موضوع درسی اشراف داشته باشید ، و فقط با بکار بردن علایم

 چهارگانه (+ ،- ، / و x) فرمولی را بدست آورید .

 البته در مورد بدست آ وردن بعضی فرمول های ژنتیک پیش زمینه ای لازم است.

حال با چند مسئله ساده آغاز می کنیم.

در مورد مسا یلی  هم چون تعداد آب تولیدشده در واکنش های سنتز آبدهی یا آب مصرفی  در هیدرولیز کافی است، با بکار بردن اعداد کمتر از 10بجای  حروفی مثل n   و یا ... به فرمول دست یابید.

مثال : در واکنش هیدرولیز یک پلی مر که  n  مونومردارد،  چند مولکول آب  مصرف میشود  ؟

1)  n            2)  n-1            2)  n+1                      3 )    n+2

در اینجا کافی است یک واکنش فرضی برای خود در نظر گرفته و اعداد کمتر از 10 را انتخاب کنید .

 برای مثال 10 گوی کوچک متصل به هم ، مانند حلقه های زنجیر رسم کرده  و با وارد کردن یک مولکول آب بین هر دو تا گوی کنار هم ،  به عدد 9 مولکول آب  بکار رفته برای جدا کردن تمام  گوی ها برسید.،

 یعنی (تعداد آب ) n-1=9    n =10  مونومر.

در واکنش سنتز آبدهی  درست عکس مورد فوق عمل می کنید :یعنی 10 مونومر را با 9 آب به هم پیوند می دهید

حال به این مسئله توجه کنید :

مثال:یک مولکول پلی مر 289 مونومر دارد ، توسط واکنش های هیدرولیز 167 مونومر بطور جداگانه ازآن جدا می شود . چند مولکول آب بکار میرود ؟

1) 288            2)167             3) 166            4 )    290

توجه داشته باشید که اینجا تمام مونومر ها جدا نمی شوند بلکه فقط 167 مونومر جدا می شود. برای حل کردن این نوع مسائل نیز کافی است که باز 10 گوی کوچک  رسم کرده و 5 تای آن را تک تک جدا کنید . می بینید که برای جدا کردن 5 تا گوی 5 تامولکول آب بکار میرود. پس نتیجه می گیرید که برای  جدا کردن 167 مونومر تعداد 167 مولکول آب بکار می رود. ( توجه داشته باشید که این فرمول در مورد مسئلی است که  مونومر ها حتماً تک تک جدا شوند و مقداری از ماده حداقل به صورت  دیمر باقی بماند.)

 

یک نکته :

تجربه نشان داده که بسیاری از دانش آموزان در هنگام حل کردن مسئله  در مورد هیدرولیز و سنتز ابدهی دچار مشکل می شوند . و در یک لحظه  در مورد آب آزاد شده یا تولید شده یا مصرف شده یا بکار رفته در واکنش ها سر در گم می شوند . که آیا هیدرولیز آب می گیردیا سنتز آبدهی .برای اشتباه نکردن کافی است که یک بار برای خود با دو تا مونومر فرضی   ( هر مونومر را  گوی مانند رسم کرده و در یک طرف OH) -)  ودر طرف دیگر  H)  - ) قرار بدهید ) مکانیسم  واکنش ها را رسم کنید  . یا می توانید از جملات فرضی برای خود استفاده کنید:

سنتز آبدهی به ما آب می دهد ( در سنتز آبدهی آب تولید می شود. )

هید رو لیز  = تجزیه با استفاده از  آب  (آب = Hydro    +  تجزیه Lysis =  )

+ نوشته شده توسط زبرجد در شنبه 14 مهر1386 شارژ مستقیم
دانلود بسته های آموزشی
برخی فرمولهای مهم در زيست شناسی   

 

دانش آموز عزيزبه جز فرمول هاي ساده ي زير  ، يادگيري فرمول هاي ديگر جز سردرگمي

نتيجه اي نداشته و براي هر مسئله يك فرمول جداگانه ياد نگيريد ، بسياري از مسائل زيست شناسي را با تجزيه و تحليل مي توانيد به سادگي حل كنيد. براي جلوگيري از طولاني شدن مطلب از ذكر مثال ها خودداري شد ، در صورت بروز مشكل از دبير خود كمك بگيريد.

فرمول هايي در هنگام خودلقاحي F1  در صورت وجود رابطه ي غالب و مغلوبي:

تعداد جفت ژن

هتروزيگوس در F1

گامت هاي F1 يا

فنوتيپ هاي F2

ژنوتيپ هاي F2

كل تركيب گامت ها

در F2

نسب فنوتيپ ها

درF2

n

2n

3n

4n

(3:1)n

 اگر خودلقاحي مد نظر نباشد هر يك از موارد مورد نظر دريك مسئله براي هر والد جداگانه حساب و سپس در هم ضرب مي شود.

اگر در صفات مورد نظر غالبيت وجود نداشته باشد تعداد فنوتيپ ها مساوي تعداد ژنوتيپ ها شده و به جاي ستون آخر در جدول فوق نسبت ها n(1:2:1)  خواهد شد.

فرمول يافتن انواع ژنوتيپ ها و فنوتيپ ها ي ممكن :

n تعداد آلل هاست.

انواع كلي ژنوتيپ ها = n(n+1)/2

انواع ژنوتيپ هاي هتروزيگوس=n(n-1)/2

انواع ژنوتيپ هاي هموزيگوس = n

انواع فنوتيپ ها در صورت وجود رابطه ي غالب و مغلوبي كامل = n

انواع فنوتيپ ها در صورت عدم وجود رابطه ي رابطه ي غالب و مغلوبي = n(n+1)/2

 

فرمول يافتن تعداد حالات استقرار تترادها در متافاز يك ميوز:

تعداد حالات استقرار=2n-1       ، n تعداد جفت كروموزوم است.

تعداد DNA و رشته هاي پلي نوكلئوتيدي:

اگر n كروموزوم يك كروماتيدي داشته باشيم n مولكول DNA و 2n زنجيره ي پلي نوكلئوتيدي خواهيم داشت.

اگر n كروموزوم دوكروماتيدي داشته باشيم 2n مولكول DNA و 4n زنجيره ي پلي نوكلئوتيدي خواهيم داشت.

 

تعداد پيوند فسفو دي استر:

اگردر باكتري ها كه DNA ي حلقوي دارند n جفت (2n) نوكلئوتيد يا باز آلي وجود داشته باشد ، 2n پيوند فسفو دي استروجود خواهد داشت.(در هر زنجيره  ،n پيوند)

اگر در يوكاريوت ها كه DNA خطي است n جفت (2n) نوكلئوتيد يا باز آلي وجود داشته باشد ، 2n-2 پيوند فسفو دي استر وجود خواهد داشت.(در هر زنجيره ، n-1 پيوند)

 

  منبع : زیست شناسی گناباد

+ نوشته شده توسط زبرجد در شنبه 14 مهر1386 شارژ مستقیم
دانلود بسته های آموزشی